دپارتمان مشاوره تحصیلی راسا

مطالعه اصولی | دپارتمان مشاوره تحصیلی راسا
مطالعه اصولی

مطالعه اصولی

يک درس مشکل را بايد چندین بار بخوانید تا بفهميد؟ يک بار؟ دو بار؟ چند بار؟!
اين موضوعی است که بيشتر معلم‌ها در طول سال تحصيلي، بارها از سوي دانش‌آموزان مي‌شنوند؛ دانش‌آموزاني که از سختي يک درس يا حتي يک کتاب بشدت اعتراض دارند و مي‌گويند با اينکه بارها از روي کتاب درسي خود خوانده و سطر به سطر آن را مرور کرده‌اند، اما هيچ چيز از آن را متوجه نشده اند.
پيش آمدن اين مشکل به دليل آن است که بسياري از دانش‌آموزان، راه درست مطالعه يک کتاب را نمي‌دانند و تصور مي‌کنند که اگر يک کتاب بارها بخوانند بر آن تسلّط پيدا مي‌کنند؛ در حالي که براي مسلط بر يک مطلب، بايد آن را خوب خواند، خوب درک کرد، خوب فهميد و خوب در ذهن نگهداري نمود.
براي مثال، يکي از روش‌هاي مفيد براي خواندن کتاب¬ها يا درس¬هاي مشکل، اين است که کتاب را قبل از تسلّط بر آن، به طور سطحي خواند (روزنامه ای) و ابتدا در پي چيزهايي بود که مي‌توان آنها را فهميد (نبايد خود را در مطالب سخت گرفتار کرد)؛ چون هر کتاب دارای موضوعاتی است که آنی مي‌توان آنها را درک کرد و مطلب مورد نظر را تا حدودي فهميد و براي مطالعه عميق آن آماده شد.
البته سطحي خواندن نکاتی دارد که بايد به اين نکات توجه داشت و سعی بر رعایت آنها نمود. اين نکات را مي‌توان در موارد زير خلاصه کرد:
* به عنوان صفحه و مقدمه توجه کنید؛ بويژه به عناوين فرعي يا ديگر نشانه‌هايي توجه کنيد که به هدف و چشم انداز کتاب يا نظر نويسنده اشاره دارد.
* فهرست اعلام يا فهرست موضوعي را بازبيني کنيد تا با دامنه موضوعات تحت پوشش يا منابع مورد استفاده مؤلفان آشنا شويد. هر گاه فهرست اصطلاحات در پايان هر فصل، مهم و حساس به نظر رسيد، براي درک بهتر، آنها را در متن کتاب بررسی کنيد؛ به اين ترتيب، شما کليد نزديک شدن به مؤلف را پيدا مي‌کنيد؛ ببه عنوان مثال، سعي کنيد که معني لغات اصطلاحات دشوار کتاب زبان و ادبيات فارسي، زبان انگليسي يا زبان عربي را داخل متن درس ياد بگيريد. ياد گرفتن معني لغات، بدون توجه به جايگاه آنها در متن درس، نمي‌تواند به شما در فهميدن مفهوم درس يا متن مورد نظر کمک کند.
* تصاويرکتاب را ببينيد و خلاصه‌ها و نتيجه‌گيري‌ها را با دقت بخوانيد. اگر کتاب، چکیده مطلب دارد(که معمولا درآخر فصل هست)، ابتدا آن را بخوانيد. به احتمال زياد، اين چکیده، محتواي کتاب را با دقت کافی بیان کرده است.
حالا شما براي خواندن کتاب يا سطحي خواني آماده هستيد. اگر به سطحي خواني راي مي‌دهيد، به فصل‌هايي نگاه کنيد که حاوي بندهاي اصلي يا عبارات خلاصه شده کتاب هستند؛ سپس صفحات را ورق بزنيد و يک يا دو پاراگراف و گاهي هم چند صفحۀ متوالي را بخوانيد و همواره در جست و جوي حرف اصلي و هدف اصلي کتاب باشيد.
توجه داشته باشيد که اگر شما از اين روش براي شروع سطحي خواني کتاب استفاده کنيد، در آخر متوجه میشوید که به هيچ وجه در حال سطحي خواندن نيستيد؛ بلکه آن را مي‌خوانيد، مي‌فهميد و از آن لذت مي‌بريد، و وقتي کتاب را به اتمام میرسانید، متوجه میشوید که بعد از اين، هيچ موضوعي برايتان دشوار نخواهد بود.
حال که درباره کتاب يا يک فصل، اطلاعات کسب کرده اید،معين کنيد که چه اطلاعاتي کم داريد. آيا بايد به مطالعه به اتمام برسانید؟ اگر جواب اين سؤال مثبت است، انتظار داريد که از يک خواندن عميق، چه چيزي به دست آورید ؟ چگونه نویسنده کتاب از مقدمه، به نتيجه رسيده است؟ مراحل اساسي کتاب، چگونه هستند؟ آيا اين مراحل، به طور منطقي به هم مربوط هستند و هدف مؤلف چيست؟ آيا مطالب کتاب، با آنچه که شما قبلاً درباره موضوع مي دانستيد، مخالفت يا موافقت دارد؟
سؤالات شما درباره کتاب، مي‌توانند به صورت کلي يا کاملاً مشخص باشند. طرح اين گونه سؤالات، باعث افزایش کنجکاوي، تمرکز حواس و دقت شما میشودو رضايت حاصل از پاسخگويي به سؤالات، باعث افزایش مدت نگهداري مطالب را در حافظه، میشود. اینگونه پرسش ها، به هنگام مطالعه يک کتاب، خواننده منفعل را به يک خواننده فعال تبدیل ميکند. از طريق طرح پرسش ها، يک گفت و گو بين شما و نویسنده کتاب ایجاد میشود که سبب ایجاد لذت شما از مطالعه کتاب خواهد شد. سؤالات، اغلب به هنگام خواندن کتاب يا پس از پايان مطالعه، به ذهن مي‌رسند؛ ولي شما تلاش کنيد که پرسش های خود را قبل از مطالعه و به هنگام خواندن کلی کتاب، شروع کنيد.
نکته ديگر اينکه بعد از مطالعه يک کتاب، سعي کنيد که موضوعات يادگيري شده را با عبارت¬هاي مخصوص خودتان دوباره تعريف کنيدو تا حد امکان، از حفظ کردن طوطي‌وار مطالب، بپرهیزید؛ بلکه موضوعات را بفهميد و با جملات خودتان آنها را براي خود تعريف کنيد و بدانيد که پس دادن مطالب به خود، نقش بسياربزرگی در يادگيري دارد.

مشاهده مطلب
موفقیت

گروه مشاورین راسا

ارسال یک نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *