دپارتمان مشاوره تحصیلی راسا

نكات فصل ۲ زیست سال دهم گفتار 1 | دپارتمان مشاوره تحصیلی راسا
راسا ادوایزر

نكات فصل ۲ زیست سال دهم گفتار ۱

یاخته:

پایین‌ترین سطح ساختاری است که همه فعالیت‌های زیستی در آن انجام می‌شود.

کوچکترین واحدی است که همه ویژگی‌های حیات را دارد.

واحد ساختار و عملکرد بدن جانداران است.

تفاوت عمده یاخته گیاهی با جانوری:
یاخته گیاهی برخلاف یاخته جانوری دارای دیواره یاخته‌ای است همچنین در بسیاری از یاخته‌های گیاهی برخلاف تمام یاخته های جانوری میتوان شاهد وجود داشتن اندامک سبزدیسه ( کلروپلاست) و وقوع فرایند فتوسنتز بود.

اجزای مهم درون یاخته جانوری:

ریبوزوم(رناتن) ⬅️ بدون غشا/محل ساخته شدن زنجیره آمینواسیدی

هسته ⬅️ غشادار/مرکز کنترل اعمال سلول/جایگاه قرارگیری دنای خطی

شبکه آندوپلاسمی ⬅️ غشادار/شبکه ارتباطی و حمل و نقل مواد در یاخته و محل بسته بندی برخی زنجیره‌های آمینواسیدی جهت ارسال به دستگاه گلژی

دستگاه گلژی ⬅️ غشادار/محل بسته بندی موادی که میخواهند از یاخته خارج شوند و یا درون کریچه(واکوئول) یا کافنده تن(لیزوزوم) بمانند‌.

راکیزه(میتوکندری) ⬅️ غشادار/محل وقوع تنفس سلولی و تولید ATP

کافنده تن(لیزوزوم) ⬅️ غشادار/حاوی آنزیم های گوارشی

کریچه(واکوئول) ⬅️ غشادار/محل ذخیره

غشای یاخته:

دارای نفوذپذیری انتخابی(تراوایی نسبی)

متشکل از دو بخش :
۱- لیپیدی و ۲- پروتئینی که به بخش پروتئینی غشا می‌تواند زنجیره‌ای از کربوهیدراتهای منشعب متصل باشد.

بخش لیپیدی:
۱)فسفولیپید ⬅️ در ۲ لایه/فراوان ترین مولکول غشا/متشکل از دو بخش آبدوست و آبگریز.

۲)کلسترول ⬅️ ساختار ۴حلقه ای(۳ حلقه ۶ ضلعی و ۱ حلقه ۵ ضلعی)/ بخش عمده هر کلسترول در لابه لای یک لایه از فسفولیپیدهای غشا قرار می‌گیرد.

بخش پروتئینی: در صورت اتصال به کربوهیدراتها تشکیل گلیکوپروتئین میدهد که شامل انواع زیر است :

۱)سراسری ⬅️ عبور از هر دو سطح غشا/ انواع : کانال های پروتئینی مثل انواع پمپ‌های غشایی مثلا پمپ سدیم-پتاسیم.

مشاهده مطلب
مشاوره تحصیلی کنکور به داوطلبان رشته های مختلف

۲)سطحی ⬅️ قرارگیری فقط در یک سطح غشا.

روش های انتقال مواد:

برای ذرات کوچک:

انتشار ساده ⬅️ انتشار از محیط پرغلظت به کم غلظت/در جهت شیب غلظت/بدون صرف انرژی/مولکول ها بدلیل داشتن انرژی جنبشی منتشر میشوند/نتیجه انتشار : یکسان شدن غلظت در دو طرف غشا/مثال : گاز های تنفسی(O۲ وCO۲).

انتشار تسهیل شده ⬅️ انتشار از محیط پرغلظت به کم غلظت به کمک “پروتئین های سراسری”/در جهت شیب غلظت/بدون صرف انرژی/مولکول ها به دلیل داشتن انرژی جنبشی منتشر میشوند/نتیجه انتشار : یکسان شدن غلظت در دو طرف غشا/مثال : خروج گلوکز و بیشتر آمینواسیدها(نه همه آنها) از یاخته های روده و ورود انها به مایع بین یاخته ای.

گذرندگی(اسمز) ⬅️ جابجایی مولکول های “آب خالص” بین دو محلول آبی که بین آنها غشایی با “تراوایی نسبی” وجود دارد/انتشار مولکول های آب از محیط رقیق به محیط غلیظ.

توجه شود که هرچه اختلاف غلظت آب بیشتر ⬅️ فشار اسمزی بیشتر ⬅️ سرعت جابجایی آب خالص بیشتر.

“تقریبا مشابه” بودن فشار اسمزی مایع اطراف یاخته ها با مایع درون یاخته ها مانع ورود بیش از حد آب به درون یاخته و ترکیدن آن میشود.

میزان فشار اسمزی در محیط غلیظ بیشتر از محیط رقیق است.

بین میزان فشار اسمزی یک محلول و پتانسیل آب آن ارتباط عکس وجود دارد.

انتقال فعال ⬅️ حرکت مواد در خلاف جهت شیب غلظت/عبور مواد به کمک پروتئین های سراسری غشا/با صرف انرژی/مثال : برخی مولکول‌ها و مواد معدنی مثل : سدیم ، پتاسیم ، کلسیم ، آهن.

برای ذرات بزرگ:

درون بری(آندوسیتوز) ⬅️ جابجایی مواد به کمک تشکیل کیسه های غشایی/با صرف انرژی(ATP) مثال : پروتئین‌ها – مولکول‌های درشت – کیلومیکرون – ویتامین B۱۲ و…

مشاهده مطلب
خلاصه نویسی زیست

برون رانی(اگزوسیتوز) ⬅️   جابجایی مواد به کمک تشکیل کیسه های غشایی/با صرف انرژی(ATP)/ مثال : پروتئین‌ها – مولکول‌های درشت – ترشح بزاق و…

گروه مشاورین راسا

ارسال یک نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *